Klimaatbegrippen

Het klimaatverhaal wordt vaak heel erg technisch gebracht. Bent u niet helemaal meer mee? Geen probleem. Wij verduidelijken graag. Hieronder vindt u een verklarende lijst van  prominente klimaatbegrippen.

megafoon icoon
Klimaatneutraal

Tegen 2050 wil Europa klimaatneutraal zijn. Klimaatneutraliteit – ook wel ‘netto-nuluitstoot’ genoemd – betekent niet dat er geen broeikasgassen meer mogen uitgestoten worden, maar dat er een evenwicht moet zijn tussen de uitstoot van broeikasgasemissies en de opvang ervan in bodems, bossen of via technologische oplossingen, aangezien bepaalde emissies zeer moeilijk te vermijden zijn. Niet elke lidstaat moet dus zelf klimaatneutraal worden. Wat telt is dat er een balans is tussen lidstaten die een restuitstoot hebben en andere lidstaten die meer broeikasgassen opvangen dan uitstoten. Met een reductie van 85% (tegenover 2005) levert Vlaanderen een belangrijke bijdrage aan de Europese ambitie om klimaatneutraal te zijn tegen 2050.

megafoon icoon
Het Vlaams Klimaatfonds (VKF)

Het Vlaams klimaatfonds (VKF) werd opgericht in 2012. Hiermee creëerde Vlaanderen een financieel kader voor het voeren van een ambitieus klimaatbeleid op lange termijn. Het fonds wordt gebruikt voor het behalen van de broeikasgasreductiedoelstellingen, internationale klimaatfinanciering, aankoop van uitstootrechten en het betalen van compensaties voor indirecte emissiekosten aan Vlaamse bedrijven ten gevolge van het klimaatbeleid. De middelen in het fonds zijn afkomstig uit het Vlaamse deel van de veilinginkomsten van het Europees emissiehandelssysteem. In 2013 was dit een bedrag van 37.849.500 euro, terwijl de veilinginkomsten in 2020 183.041.034 euro bedroeg. In de periode 2013-2020 heeft het VKF een totale kasinkomst van 930.841.824 euro.

megafoon icoon
De klimaattransitie

Daarmee duidt men op de overgang die we moeten maken naar een klimaatneutrale samenleving. Dit betekent niet dat er geen broeikasgassen meer mogen uitgestoten worden, maar dat er een evenwicht moet zijn tussen de uitstoot van broeikasgasemissies en de opvang ervan in bodems, bossen of via technologische oplossingen. In Vlaanderen werken we volop aan onze eigen omslag. Daarbij streven we ernaar om de broeikasgasemissies van de sectoren die niet gedekt zijn door het Europees emissiehandelssysteem – zoals transport, afval, gebouwen en landbouw - te reduceren met 85% tegen 2050 (ten opzichte van 2005). 

megafoon icoon
ETS-emissiehandel

Het Europees Emissiehandelssysteem – kortweg EU-ETS – bestaat sinds 2005 en omvat de handel van uitstootrechten van broeikasgassen uit de energie-intensieve industrie, de elektriciteitssector en de luchtvaart. Elk jaar wordt een maximumuitstoot van broeikasgassen voor deze sectoren bepaald en worden de rechten om uit te stoten geveild. Momenteel betaalt een bedrijf 40 euro voor één emissierecht, goed voor 1 ton CO2-uitstoot. Wanneer een bedrijf meer uitstoot dan rechten heeft, moeten er rechten bijgekocht worden. Omgekeerd kan een bedrijf zijn rechten verkopen wanneer het minder uitstoot heeft. Zo wil de EU de broeikasgasuitstoot binnen de ETS-sectoren op een kosteneffectieve manier reduceren. Vlaanderen en België volgen het Europese kader voor de ETS-sectoren en hebben geen aparte reductiedoelstellingen hiervoor. 204 Vlaamse bedrijven vallen onder het ETS-systeem. 

megafoon icoon
Niet-ETS emissies

Niet-ETS emissies zijn emissies die niet onder het Europees emissiehandelssysteem vallen en zijn afkomstig uit de sectoren transport, gebouwen, landbouw, afval en enkele onderdelen van de sectoren industrie en energie. Vlaanderen en België hebben reductiedoelstellingen voor niet-ETS emissies. Tegen 2020 en 2030 moeten de broeikasgasemissies uit de niet-ETS sectoren in Vlaanderen dalen met respectievelijk 15,7%  en 35% t.o.v. 2005. De afgelopen jaren is er weinig structurele vooruitgang geboekt. De niet-ETS uitstoot van broeikasgassen in Vlaanderen daalde van 46,7 Mton CO2-eq in 2005 tot 44,2 Mton CO2-eq in 2019. Dit betekent een daling tussen 2005 en 2019 met 5,4% of een gemiddelde jaarlijkse daling met 0,4%.

megafoon icoon
Koolstofneutraal

Koolstofneutraal’ en ‘koolstofarm’ zijn veelgebruikte termen in het energie- en klimaatbeleid. Dit wil zeggen dat er een “netto-nuluitstoot” moet zijn, waarbij een evenwicht is tussen de uitstoot van broeikasgasemissies en de opvang ervan in bodems, bossen of via technologische oplossingen. Vanuit de industrie wordt echter de voorkeur gegeven aan termen zoals ‘CO2-arm’ en ‘koolstofcirculair’. Koolstof (het C-atoom) kan namelijk in de toekomst nog steeds gebruikt worden in de industrie, als die op een CO2-arme manier wordt geproduceerd.