Energiedelen kan vanaf 2022 in Vlaanderen

  • 9 juli 2021

PERSBERICHT van VLAAMS MINISTER VAN JUSTITIE EN HANDHAVING, OMGEVING, ENERGIE EN TOERISME ZUHAL DEMIR

Wie zonnepanelen heeft en niet al zijn stroom op dat moment verbruikt, kan die in de toekomst doorgeven naar familie, vrienden of buren en dat gratis of tegen een zelf bepaalde prijs. Vlaams minister van Energie Zuhal Demir werkte daarvoor een hervorming van de energiemarkt uit. Vanaf januari 2022 wordt energiedelen mogelijk voor bewoners van appartementsgebouwen en vanaf juli 2022 zullen eigenaars van zonnepanelen stroom kunnen ‘verkopen’ of gratis schenken aan bijvoorbeeld buren, vrienden of familie. “Vlaanderen is daarmee voortrekker als eerste regio in ons land. Bovendien kan Vlaanderen zich van haar sociaalste kant laten zien dankzij deze hervorming”, zegt een overtuigde Demir.

Stap voor stap verandert ons energiesysteem naar een duurzame energievoorziening met meer zonne-energie en windenergie. Tegelijk stappen we steeds meer af van fossiele brandstoffen, waardoor we steeds meer  elektriciteit verbruiken. Om te vermijden dat het distributienet overbelast geraakt, vooral door de zonnepaneleninstallaties, is er nood aan meer flexibiliteit. Steeds meer burgers, scholen, organisaties, lokale besturen en kmo’s zijn bovendien gemotiveerd om zelf een actievere rol te spelen op de energiemarkt.

Eerder dit jaar maakte Demir al een decreet voor energiedelen, persoon-aan-persoonverkoop, actieve afnemers en energiegemeenschappen. Dat sluit aan bij de visie dat we in de toekomst steeds meer voor groene energiebronnen kiezen, onze energie lokaal gaan produceren en opslaan en efficiënter gebruiken. Met het besluit dat de Vlaamse Regering vandaag nam legt ze vast vanaf wanneer en onder welke voorwaarden afnemers aan energiedelen en persoon-aan-persoonverkoop kunnen doen.

Energiedelen in een appartementsgebouw of energiegemeenschap

Vanaf begin 2022 kunnen bewoners van een appartementsgebouw zonnedelen.

“Samen investeren in zonnepanelen op het dak van een appartementsgebouw is vandaag minder interessant omdat de opbrengst van installatie aan één specifieke bewoner toekomt, of alleen aan de gemeenschappelijke delen van het appartementsgebouw. Andere bewoners hebben daar dan weinig baat bij. Maar vanaf 1 januari kan de opgewekte zonne-energie op het gebouw verdeeld worden onder alle bewoners van het appartementsgebouw”, zegt Demir.

Persoon-aan-persoonverkoop tussen individuele afnemers

Vanaf juli 2022 kan iedereen (burgers, lokale besturen en ondernemingen) groenestroomleverancier worden.

Zo zal iemand met zonnepanelen de stroom die hij niet zelf verbruikt, kunnen verkopen aan iemand anders:  een familielid, vriend, collega, ondernemer, buur … De rechtstreekse verkoop van persoon aan persoon heet peer-to-peer. Afnemers van die verkoop hoeven dat alleen te melden aan Fluvius. Die neemt de praktische regeling dan op zich en zorgt ervoor dat de informatie doorstroomt naar de leveranciers, zodat de elektriciteitsfactuur automatisch wordt aangepast.

“Wie voor zijn of haar opgewekte energie geen vergoeding wil omdat het bijvoorbeeld richting een familielid met financiële moeilijkheden gaat, kan de stroom op het moment dat het opgewerkt wordt zelfs ‘gratis’ ter beschikking stellen via dergelijke ‘peer-to-peer’-contracten”, klinkt het bij Demir. “Met deze hervorming wordt de energiemarkt in Vlaanderen socialer dan ooit te voren”.

In 2023 nog een stap verder

Vanaf 2023 wordt het energiedelen verder uitgebreid naar échte energiegemeenschappen. Wie zich verenigt in een energiegemeenschap, zal in groep kunnen investeren in een installatie voor groene energie, isolatie, een grote wijkbatterij, gemeenschappelijk laadpalen voor elektrische wagens … De kosten van de investering en de voordelen die eruit voortvloeien, worden in dat geval verdeeld onder de leden van de energiegemeenschap of worden besteed aan andere ecologische of sociale projecten.

“Een lokaal bestuur kan bijvoorbeeld samen met buurtbewoners een energiegemeenschap oprichten en zonnepanelen plaatsen op het dak van de sporthal of een kerk. De opgewekte stroom die niet ter plaatse verbruikt wordt, kan rechtstreeks verdeeld worden onder de deelnemende buurtbewoners”, zegt Demir.

Zowel energiedelen als persoon-aan-persoonverkoop heeft een effect op de energiecomponent (de geleverde elektriciteit) van de factuur en maakt het mogelijk die kosten flexibel te drukken. Andere onderdelen van de energiefactuur, zoals belastingen, heffingen en nettarieven  blijven met deze beslissing onveranderd.

Vlaanderen is koploper dankzij gefaseerde aanpak

Vlaams minister van Energie Zuhal Demir: “Met de introductie van energiedelen tillen we de energietransitie naar een nieuw niveau. We maken de weg vrij om de vaak commerciële energiemarkt met enkele grote spelers voor iedereen open te stellen en maken het aantrekkelijker om samen te investeren in toekomstgerichte en sociale projecten”

Om deze nieuwe activiteiten beheersbaar en haalbaar te houden, moet gefaseerd te werk gegaan worden. In de beginfase zullen een aantal voorwaarden en beperkingen gelden die geleidelijk aan verdwijnen zodat deze activiteiten vanaf 2024 haast ongelimiteerd kunnen. Achter de schermen bereiden het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA), de VREG en netbeheerder Fluvius de technische reglementen en de praktische zaken voor zodat onderlinge energie-uitwisselingen correct en automatisch kunnen verlopen. “Dat is complexer dan het lijkt omdat er heel wat IT- en marktprocessen bij komen kijken”, aldus Demir.

Vlaanderen staat als regio in ons land het verste zodat de energiegemeenschappen al kunnen starten. De 3 gewesten hebben samen overlegd hoe ze gemeenschappen vorm gaan geven, maar ieder werkt het zelf uit aangezien het om een regionale bevoegdheid is. Vlaanderen gaat dus begin 2022 van start.

Binnenkort vindt u meer informatie op www.energiesparen.be/energiedelen.

Published on: 
09-07-2021